صفرنژاد در رادیو گفتوگو با اشاره به كاهش حدود دو و نیم تریلیون دلاری ارزش بازار سهام آمریكا، این اتفاق را یكی از بزرگترین ریزشهای تاریخ والاستریت توصیف كرد.
به گزارش پایگاه خبری-تحلیلی رادیو گفتوگو، دكتر داریوش صفرنژاد، كارشناس اقتصاد بینالملل در برنامه «به وقت گفتوگو»، با اشاره به كاهش حدود دو و نیم تریلیون دلاری ارزش بازار سهام آمریكا، این اتفاق را یكی از بزرگترین ریزشهای تاریخ والاستریت توصیف كرد و گفت: مجموعهای از عوامل اقتصادی، از جمله تردید درباره آینده صنعت هوش مصنوعی، افزایش نرخ بهره حقیقی و كاهش انتظارات از عملكرد شركتهای بزرگ فناوری، در كنار تحولات سیاسی و جنگی، بر بازار سرمایه آمریكا فشار وارد كردهاند.
صفرنژاد با بیان اینكه شاخص نزدك نیز یكی از سنگینترین افتهای تاریخی خود را تجربه كرده است، اظهار كرد: اهمیت این ریزش زمانی بیشتر میشود كه بدانیم بخش قابل توجهی از رشد بازار سهام آمریكا در سالهای اخیر، بر پایه انتظارات بسیار خوشبینانه نسبت به آینده شركتهای فناوری و بهویژه صنعت هوش مصنوعی شكل گرفته بود؛ اما اكنون سرمایهگذاران با تغییر این انتظارات، در حال بازنگری در ارزشگذاری شركتها و میزان سودآوری مورد انتظار خود هستند.
◉ هوش مصنوعی و ارزشگذاریهای غیرواقعبینانه در كانون نگرانیها
این كارشناس اقتصاد بینالملل نخستین عامل مؤثر بر ریزش بازار سهام آمریكا را تردید درباره آینده صنعت هوش مصنوعی و تركیدن حباب ارزشگذاریها دانست و گفت: در این حوزه بزرگنماییهایی صورت گرفته بود كه بسیاری از آنها محقق نشد و انتظارات ایجادشده با واقعیت فاصله داشت.
وی افزایش نرخ بهره حقیقی و تغییر شرایط تأمین مالی را دومین عامل مؤثر بر این وضعیت برشمرد و افزود: این مسئله به شرایط اقتصاد كلان آمریكا و نرخ بهره بازمیگردد. عامل سوم نیز كاهش انتظارات درباره عملكرد شركتهای بزرگ فناوری است كه در سالهای اخیر سهم مهمی در رشد بازار سهام این كشور داشتهاند.
صفرنژاد در ادامه، تحولات جنگی را عامل چهارم و به اعتقاد خود كاتالیزور اصلی تشدید ریزش بازار دانست و تصریح كرد: جنگی كه آمریكا علیه ایران آغاز كرد و ناكامی این كشور در آن، موجب شد سایر عوامل نیز با شدت بیشتری بر بازار سرمایه اثر بگذارند.
وی با اشاره به كاهش حدود دو و نیم تریلیون دلاری ارزش بازار سهام آمریكا در مدت اخیر ادامه داد: ماجراجوییهای آمریكا یكی از نخستین آثار خود را در حوزه بورس، سهام و بازار سرمایه نشان میدهد و به نظر میرسد روند نزولی بازار همچنان ادامه داشته باشد.
◉ كاهش ثروت میلیاردرها؛ نشانهای از شدت نوسانات بازار
این كارشناس اقتصاد بینالملل برای توضیح ابعاد ریزش بازار سهام آمریكا به كاهش ثروت برخی میلیاردرهای این كشور اشاره كرد و گفت: بر اساس ارقام اعلامشده، ایلان ماسك در یك روز حدود 120 میلیارد دلار از ثروت خود را از دست داده است؛ رقمی كه نشاندهنده شدت بالای افت بازار سرمایه است.
وی افزود: برخی ارزیابیها نشان میدهد ریزشهای اخیر پایان ماجرا نیست و نباید آن را صرفاً یك اصلاح موقت در بازار سهام تلقی كرد؛ بلكه ممكن است آغاز یك روند نزولی طولانیتر باشد. همین مسئله نگرانی قابل توجهی در میان سهامداران و فعالان بازار سرمایه آمریكا ایجاد كرده است.
صفرنژاد با تأكید بر اینكه ریسكهای بازار همچنان برطرف نشدهاند، اظهار كرد: ارزشگذاری شركتها، بهویژه شركتهای فناور، در سطح بالایی قرار داشت و درباره میزان سودآوری آنها، بهخصوص در حوزه هوش مصنوعی، انتظارات زیادی شكل گرفته بود كه اكنون با تردیدهای جدی مواجه شده است.
وی تأثیر این تحولات را فراتر از بازار سهام دانست و گفت: این وضعیت میتواند نگرانیهای بزرگی در اقتصاد داخلی آمریكا ایجاد كند و بر مبادلات اقتصادی این كشور با سایر كشورها نیز اثر بگذارد. بخش قابل توجهی از فعالیتهای آمریكا در حوزه هوش مصنوعی و صنایع دیگر به مبادلات اقتصادی با چین وابسته است و آثار این تحولات میتواند در آن حوزه نیز نمایان شود.
◉ احتمال سرایت بحران بورس به بازار كار و بخش تولید
این كارشناس اقتصاد بینالملل با اشاره به همزمانی چند ریسك در بازار سرمایه آمریكا خاطرنشان كرد: بازار سهام این كشور در شرایطی وارد دوره جدیدی از نوسانات شده كه چندین عامل بهصورت همزمان بر آن اثر میگذارند. به همین دلیل، نمیتوان این وضعیت را صرفاً یك نوسان عادی بازار تلقی كرد و حتی در آمریكا نیز از آن بهعنوان بحران یاد شده است.
صفرنژاد ادامه داد: این بحران میتواند مانند یك سونامی بر سایر عرصههای اقتصادی، تجاری و بازرگانی در داخل آمریكا و همچنین روابط اقتصادی این كشور با شركایش اثر بگذارد.
وی بازار كار، بخش تولید و تولید ناخالص داخلی را از جمله حوزههایی دانست كه ممكن است پیامدهای این تحولات را تجربه كنند و افزود: در روزهای آینده آثار این وضعیت در بخشهای مختلف اقتصاد آمریكا بیشتر نمایان خواهد شد.
◉ بدهی 40 تریلیون دلاری آمریكا و نگرانی از بحران اقتصادی
صفرنژاد در بخش دیگری از گفتوگو، حجم بالای بدهیهای آمریكا را از دیگر عوامل نگرانكننده در اقتصاد این كشور دانست و اظهار كرد: آمریكا همچنان با خلق پول و افزایش بدهیهای خود مواجه است. بر اساس جدولی آنلاین كه اخیراً بررسی كردم، میزان بدهی این كشور به حدود 40 تریلیون و 700 میلیارد دلار رسیده است.
وی با اشاره به اینكه آمریكا در سال 2026 بدهكارترین كشور جهان است، گفت: به گفته این دادهها، هر فصل حدود 500 میلیارد دلار به بدهیهای این كشور افزوده میشود و پیشبینی میشود این رقم در سال 2027 به یك تریلیون دلار در هر فصل برسد.
این كارشناس اقتصاد بینالملل افزود: برخی مقامها و كارشناسان آمریكایی، از جمله وزیر خزانهداری این كشور و ایلان ماسك، درباره پیامدهای عبور بدهی آمریكا از مرز 50 تریلیون دلار هشدار دادهاند و معتقدند در آن صورت ممكن است اقتصاد آمریكا با بحران جدی مواجه شود و حباب شكلگرفته در اقتصاد این كشور بتركد.
صفرنژاد با اشاره به روند افزایش بدهیها ادامه داد: اگر روند افزایش بدهی در سال 2026 و پیشبینی اضافه شدن حدود چهار تریلیون دلار در سال 2027 را در نظر بگیریم، ممكن است طی حدود دو سال آینده این وضعیت به مرحله بحرانیتری برسد. به نظر میرسد بازار سرمایه و بازار پول آمریكا نیز بهتدریج خود را با این شرایط تطبیق میدهند.
◉ افت همزمان بازار سهام و طلا و تشدید فضای ركودی
این كارشناس اقتصاد بینالملل كاهش قیمت جهانی طلا را نیز از دیگر متغیرهای قابل توجه در تحولات اخیر دانست و گفت: در كنار كاهش ارزش بازار سرمایه آمریكا، افت قیمت جهانی طلا نیز میتواند فشارها را مضاعف كند.
وی با اشاره به قیمت حدود 3 هزار و 573 دلاری طلا در زمان انجام این گفتوگو، اظهار كرد: قیمت طلا پیشتر به حدود 5 هزار و 500 دلار رسیده بود و اكنون كاهش آن در كنار ریزش بازار سهام، از جمله تحولاتی است كه باید مورد توجه قرار گیرد.
صفرنژاد مجموع این عوامل را زمینهساز شكلگیری فضای ركودی در اقتصاد آمریكا دانست و افزود: این تحولات در شرایطی رخ داده كه این كشور با مشكلات و چالشهای سیاسی نیز مواجه است.
وی با اشاره به شكستهای انتخاباتی حزب حاكم در انتخابات ایالتی و فدرال طی حدود دو هفته و نیم گذشته گفت: مجموعه این اتفاقات فضای ناامیدی و نگرانی را در جامعه آمریكا افزایش داده است.
این كارشناس اقتصاد بینالملل در پایان تأكید كرد: همزمانی ریزش بازار سرمایه، افزایش بدهیهای دولت، افت قیمت طلا و مشكلات سیاسی میتواند بر متغیرهای مختلف اقتصادی آمریكا اثر بگذارد و پیامدهای آن در روزهای آینده بیشتر آشكار شود.