كارشناسان و مدیران حوزه حملونقل شهری در یك گفتوگوی تخصصی با تأكید بر نقش كلیدی حملونقل عمومی در كاهش مصرف سوخت، ترافیك و آلودگی هوا، در برنامه «هشت صبح» اعلام كردند: توسعه خطوط مترو و شبكه اتوبوسرانی بدون تأمین متناسب ناوگان، نمیتواند منجر به افزایش سهم حملونقل عمومی در سفرهای شهری شود.
به گزارش روابط عمومی رادیو اقتصاد، مهندس محمدحسین نوروزی دبیر كمیسیون عمران و حملونقل شورای شهر تهران، رضا حشمتی قائممقام عملیات شركت بهرهبرداری مترو تهران، آدرینا اورعی كارشناس انرژی و مهدی علیزاده مدیرعامل شركت واحد اتوبوسرانی تهران به بررسی چالشها و راهكارهای توسعه حملونقل عمومی پرداختند.
حملونقل عمومی؛ تلفیقی از بودجه، مدیریت و تغییر رفتار شهروندی
دبیر كمیسیون عمران و حملونقل شورای شهر تهران با بیان اینكه مشكل حملونقل عمومی صرفاً كمبود بودجه نیست، گفت:توسعه حملونقل عمومی نیازمند تركیبی از تخصیص درست منابع، مدیریت و برنامهریزی دقیق و ایجاد مطلوبیت برای شهروندان است. اگر بودجه حملونقل صرف پروژههای بزرگراهی شود، كمكی به افزایش سهم مترو و اتوبوس نخواهد كرد.
نوروزی افزود: مردم زمانی از خودروی شخصی فاصله میگیرند كه حملونقل عمومی راحت، در دسترس و با كیفیت باشد؛ در غیر این صورت خودرو شخصی همچنان گزینه برتر باقی میماند.
عقبماندگی ناوگان؛ مترو شلوغ، اتوبوس كم
وی با اشاره به وضعیت مترو تهران تصریح كرد: با وجود توسعه خطوط مترو، كمبود واگن موجب افزایش تراكم در ساعات اوج شده است. بسیاری از قراردادهای تأمین واگن از سالهای گذشته به دلیل عدم پرداخت پیشپرداخت اجرایی نشده و همین مسئله مطلوبیت مترو را كاهش داده است.
به گفته نوروزی، در حوزه اتوبوسرانی نیز طبق طرح جامع مصوب، تهران باید تا سال 1404 حدود 11 هزار اتوبوس داشته باشد، در حالی كه اكنون كمتر از نیمی از این تعداد در حال فعالیت است.
55 درصد سفرها با خودرو شخصی انجام میشود
قائممقام عملیات شركت بهرهبرداری مترو تهران با ارائه آمارهای سفر شهری گفت: روزانه حدود 20 میلیون سفر در تهران انجام میشود كه 55 درصد آن با خودروهای شخصی است، در حالی كه سهم مترو تنها حدود 10 تا 11 درصد است.
رضا حشمتی افزود: مترو تهران با طول 310 كیلومتر و 161 ایستگاه، ظرفیت جابهجایی روزانه تا 4.5 میلیون سفر را دارد اما به دلیل كمبود ناوگان، تنها حدود 2 میلیون سفر انجام میشود.
صرفهجویی روزانه یك میلیون لیتر سوخت با مترو
وی با تأكید بر مزیت اقتصادی مترو گفت: همین میزان استفاده فعلی از مترو، روزانه حدود یك میلیون لیتر صرفهجویی در مصرف سوخت ایجاد میكند. اگر فاصله حركت قطارها كاهش یابد و ناوگان تكمیل شود، میتوان سهم خودروهای شخصی را به شكل محسوسی كاهش داد.
حشمتی سرعت متوسط مترو را بیش از 30 كیلومتر در ساعت اعلام كرد و گفت: این در حالی است كه سرعت خودروهای شخصی در ساعات اوج ترافیك به 15 تا 20 كیلومتر میرسد.
حملونقل عمومی؛ كالای جانشین سوخت شخصی
آترینا اورعی، كارشناس انرژی نیز با اشاره به منطق اقتصادی كاهش مصرف سوخت اظهار كرد: افزایش قیمت بنزین بدون توسعه حملونقل عمومی مؤثر نخواهد بود. حملونقل عمومی باید بهعنوان كالای جانشین خودروی شخصی در دسترس، ارزان و با كیفیت باشد.
وی تأكید كرد: ورود بخش خصوصی و استفاده از ابزارهای اقتصاد رفتاری، از جمله مشوقهای آنی و سهولت دسترسی، میتواند استفاده از حملونقل عمومی را به یك رفتار جمعی تبدیل كند.
نوسازی اتوبوسها؛ فاصله تا افق برنامه توسعه
مدیرعامل شركت واحد اتوبوسرانی تهران نیز با بیان اینكه ناوگان اتوبوسرانی در سالهای گذشته به شدت فرسوده شده بود، گفت:در آغاز دوره ششم مدیریت شهری، تنها 850 دستگاه اتوبوس فعال وجود داشت كه اكنون این تعداد به بیش از 3200 دستگاه رسیده است.
مهدی علیزاده افزود: با قراردادهای جدید تولید داخل و حمایت مدیریت شهری، هدفگذاری رسیدن به 11 هزار اتوبوس در افق برنامه توسعه در دستور كار قرار دارد.
جمعبندی؛ توسعه هست، اقدام فوری لازم است
برآیند این گفتوگو نشان میدهد كه زیرساختهای حملونقل عمومی در تهران تا حد زیادی ایجاد شده اما كمبود ناوگان، ضعف هماهنگی بینبخشی و كاهش مطلوبیت خدمات، م انع اصلی تغییر الگوی سفر شهروندان است. كارشناسان تأكید دارند بدون اقدام فوری در تأمین واگن و اتوبوس، هدف كاهش مصرف سوخت و آلودگی هوا محقق نخواهد شد.