زبان فارسی فقط ابزار سخن گفتن نیست؛ حافظه تاریخی، هویت فرهنگی و روح مشترك مردمانی است كه قرنها با شعر، ادبیات و روایت زیستهاند. در روزگاری كه شبكههای اجتماعی، واژههای بیگانه و شتاب ارتباطات، ساختار زبان را تحت تأثیر قرار دادهاند، نقش رسانهها در پاسداشت زبان فارسی بیش از هر زمان دیگری اهمیت پیدا كرده است؛ در این میان، رادیو به واسطه ماهیت شنیداری خود، جایگاهی ویژه و اثرگذار دارد.
رادیو رسانه كلمه و صداست؛ رسانهای كه مخاطب در آن بیش از تصویر، با واژهها زندگی میكند. همین ویژگی باعث شده برنامهسازان رادیو طی سالهای اخیر توجه جدیتری به درستگویی، درستخوانی و زیبایی زبان فارسی داشته باشند. شكلگیری برنامههایی با محوریت زبان و ادبیات فارسی، نشاندهنده این دغدغه فرهنگی در معاونت صدا و شبكههای رادیویی است.
جوهره برنامههای فرهنگی
محسن حبیبی، مدیر رادیو فرهنگ، با اشاره به اهمیت پاسداشت زبان فارسی در رسانه ملی، بهویژه رادیو فرهنگ، بیان كرد: فرهنگ یك ملت در زبانش تبلور مییابد و هر واژه فارسی حامل بخشی از هویت جمعی ایرانیان است. رادیو فرهنگ از ابتدای تأسیس خود بر این باور بوده كه پاسداشت زبان فارسی، پاسداشت فرهنگ مشترك و دیرپای یك ملت است.
جایگاه رفیع
محسن سوهانی، مدیركل هنرهای نمایشی رادیو و رادیو نمایش، پژوهشگر میانرشتهای و مدرس دانشگاه، با اشاره به جایگاه رفیع زبان فارسی بهعنوان مهمترین مرز هویتی ایرانیان، گفت: زبان فارسی نه فقط وسیله ارتباط، كه حامل اندیشه، حكمت، عواطف و حافظه تاریخی این سرزمین است. هزاران سال است كه این زبان، علیرغم همه تهاجمها و دگرگونیهای سیاسی و اجتماعی، چون سدی نفوذناپذیر از هویت ایرانی پاسداری كرده است.
از انقلاب تا فردوسی
محمدباقر معلم، تهیهكننده و سردبیر برنامه «از انقلاب تا فردوسی» گفت: در این مجموعه تلاش میكنیم تطبیق مفهومی میان پهلوانان شاهنامه و شهدای معاصر، مفهوم مقاومت ملی، پاسداشت زبان فارسی و مسئله هویت فرهنگی را در قالبی رسانهای و نخبگانی بازخوانی كنیم.
سنگر هویت ملی
سید جواد سیدی، تهیهكننده برنامه «ایران سربلند»، با تأكید بر اهمیت زبان فارسی در شكلگیری و تداوم هویت ملی، اظهار كرد: زبان فارسی تنها یك ابزار ارتباطی نیست، بلكه عصاره فرهنگ، تاریخ و زیستجهان ایرانیان به شمار میرود. این زبان در طول قرون متمادی، با عبور از فراز و فرودهای تاریخی، توانسته است جایگاه خود را حفظ كند.
گامی رو به جلو
علی شاكری، گزارشگر و پیشكسوت رادیو ورزش، با اشاره به اهمیت زبان فارسی و تلاشهای صورتگرفته در سالهای اخیر برای حفظ و اعتلای آن، بیان كرد: خوشبختانه در شبكه رادیویی ورزش، از بدو تأسیس تا به امروز، تمامی مدیران، بهویژه آقای احمدی، مدیر فعلی، اهتمام ویژهای به این موضوع داشتهاند و با وسواس و نگاهی جدیتر به آن نگریستهاند كه این خود ارزشمند است.
تاریخ نوشت از ادبیات فارسی
علیاصغر اسكندری، گوینده رادیو جوان، با اشاره به فاصله گرفتن نسل جوان از شیرینی ادبیات فارسی گفت: برنامه «تاریخ نوشت» تلاش دارد با سادهسازی متون ادبی و تاریخی و روایت روان قصهها، زبان فارسی را برای جوانان جذاب و شنیدنی كند.
همراه با ویراسته
محمدحسن ارجمندی، مدیر تأمین و تولید رادیو آوا، درباره برنامه «ویراسته» تأكید كرد: این برنامه با هدف ترویج درستنویسی و معرفی معادلهای فارسی واژگان بیگانه پخش میشود. رادیو آوا از آغاز سال 1404 با اهتمام جدی، بخشی را به موضوع پاسداشت زبان فارسی اختصاص داده و نام «ویراسته» را برای آن برگزیده است.
قاب واژه
فاطمه بیتقصیر، تهیهكننده رادیو سلامت گفت: «قاب واژه» كه هر روز از شبكه رادیویی سلامت پخش میشود، به پاسداشت و ترویج زبان فارسی اختصاص دارد. این برنامه با هدف غنیسازی و صیانت از زبان فارسی، در بخشهای متنوعی به موضوعات گوناگون مرتبط با واژگان و فرهنگ زبانی میپردازد.
تقویت ادبیات اقتصاد
طاهره جولانی، مدیر گروه كارآفرینی و كسبوكار رادیو اقتصاد، از تولید و پخش سری جدید برنامه «نان و زبان» بهعنوان گامی هدفمند در مسیر پاسداشت زبان فارسی و تقویت ادبیات اقتصادی كشور یاد كرد و گفت: این برنامه با تمركز بر جایگزینی واژگان تخصصی بیگانه با معادلهای دقیق و قابلفهم فارسی، تلاش میكند ارتباط میان مفاهیم اقتصادی و مخاطبان عمومی را تسهیل كند.