دیپلماسی اقتصادی در میدان تحریم؛ از گشودن بازارهای جدید تا كاهش هزینه تجارت ایران

به گزارش روابط عمومی رادیو اقتصاد، دكتر حمید قنبری، با اشاره به ابعاد گسترده تحریم‌های اقتصادی علیه ایران گفت: تحریم‌ها تنها فروش نفت، مبادلات بانكی و انتقال پول را هدف قرار نمی‌دهند، بلكه حوزه‌های تجارت خارجی، حمل‌ونقل، بیمه، سرمایه‌گذاری و تولید را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهند؛ ازاین‌رو، مقابله با آثار آن‌ها به مجموعه‌ای از اقدامات هماهنگ و چندجانبه نیاز دارد.

وی نخستین راهبرد را پیگیری دیپلماتیك برای رفع محدودیت‌های اقتصادی و جلوگیری از گسترش تحریم‌ها دانست و افزود: محدودیت‌های بانكی و حمل‌ونقل تجاری صرفاً مسائل فنی نیستند و پیگیری‌های سیاسی و مذاكره با كشورهای طرف تعامل ایران برای رفع این موانع ضرورت دارد. به گفته وی، در برخی موارد، از جمله محدودیت‌های اعمال‌شده در ارتباط با عراق، اقداماتی برای بازگشت شرایط به وضعیت پیشین انجام شده است.

قنبری، توسعه روابط اقتصادی با كشورهای همسایه و متنوع‌سازی بازارهای صادراتی را دومین محور مقابله با تحریم‌ها برشمرد و با اشاره به مذاكرات اخیر خود با مقام‌های افغانستان اظهار كرد: موضوعات تعرفه‌ای و گمركی، انرژی، معادن، كشاورزی و پروژه‌های عمرانی در این مذاكرات بررسی شده است و انتظار می‌رود نتایج آن در آینده نزدیك نمایان شود.

معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه، تسهیل روابط بانكی و مالی و كاهش هزینه‌های انتقال پول را از دیگر اولویت‌ها دانست و بر اهمیت توسعه سازوكارهای قانونی پرداخت، تهاتر، استفاده از ارزهای ملی و بهره‌گیری از روش‌های جایگزین پیام‌رسانی مالی تأكید كرد.

وی همچنین توسعه كریدورهای ترانزیتی و كاهش هزینه‌های حمل‌ونقل را از ظرفیت‌های مهم اقتصاد ایران دانست و گفت: موقعیت جغرافیایی كشور مزیتی پایدار است كه می‌تواند زمینه‌ساز درآمدزایی، توسعه تجارت منطقه‌ای و تقویت همكاری‌های اقتصادی با كشورهای همسایه باشد.

قنبری با اشاره به ظرفیت كریدورهای عبوری از افغانستان و كریدور شمال ـ جنوب، از جمله مسیر ریلی رشت ـ آستارا، تصریح كرد: توسعه این مسیرها علاوه بر تقویت جایگاه ترانزیتی ایران، امكان دسترسی كشورهای روسیه و آسیای مركزی به آب‌های بین‌المللی را تسهیل می‌كند و منافع مشتركی برای كشورهای مشاركت‌كننده به همراه دارد.

وی حمایت از صادركنندگان و تولیدكنندگان ایرانی را پنجمین محور دیپلماسی اقتصادی عنوان كرد و گفت: موفقیت دیپلماسی اقتصادی زمانی محقق می‌شود كه فعالان اقتصادی آثار آن را در فعالیت‌های روزمره خود احساس كنند. بر همین اساس، وزارت امور خارجه جلسات تخصصی با صادركنندگان محصولات مختلف كشاورزی و صنعتی برگزار می‌كند تا موانع صادراتی شناسایی و برای رفع آن‌ها راهكارهای عملیاتی تدوین شود.

به گفته قنبری، در هفته‌های اخیر نشست‌هایی با صادركنندگان مركبات مازندران و تولیدكنندگان و صادركنندگان محصولات باغی، به‌ویژه سیب در استان‌های آذربایجان شرقی و غربی، با حضور سفرا و سركنسول‌های ایران برگزار شده است.

معاون دیپلماسی اقتصادی وزارت امور خارجه، استفاده مؤثر از ظرفیت سازمان‌های منطقه‌ای و بین‌المللی مانند بریكس، سازمان همكاری شانگهای، اتحادیه اقتصادی اوراسیا و اكو را از دیگر راهبردهای توسعه تجارت خارجی دانست و تأكید كرد: عضویت در این سازمان‌ها به‌تنهایی كافی نیست و باید با شناخت دقیق اسناد و ظرفیت‌های آن‌ها، ارتباط میان بنگاه‌های اقتصادی ایران و سایر كشورهای عضو گسترش یابد.

قنبری در تشریح هفتمین محور این راهبردها، از تغییر رویكرد مدیریت دیپلماسی اقتصادی از فعالیت‌محوری به مسئله‌محوری خبر داد و گفت: در این رویكرد، به‌جای تمركز بر تعداد جلسات و مكاتبات، برای هر مسئله پروژه مشخص و شاخص كلیدی تعریف می‌شود و پیگیری‌ها تا دستیابی به نتیجه ادامه می‌یابد.

وی در پایان تأكید كرد كه پیگیری مستمر، استفاده از روش‌های متنوع و تمركز بر نتایج عملی، از الزامات موفقیت دیپلماسی اقتصادی در شرایط تحریم است.