بزودی در رادیو تهران؛ "از انقلاب تا فردوسی"؛ مردم در خیابان، حماسه آفرین شاهنامه شدند

تهران این روزها تنها یك جغرافیا نیست؛ شهری است كه به تعبیر بسیاری از اهالی فرهنگ، روایت زنده‌ای از «شاهنامه معاصر» را پیش چشم مخاطبان قرار داده است. روایتی كه در آن مردم، قهرمانان اصلی‌ و خیابان، میدان ظهور حماسه حضور را به تصویر می كشد.

محمدباقر معلم، تهیه‌كننده و سردبیر برنامه رادیویی «از انقلاب تا فردوسی» با اشاره به پیام رهبر انقلاب در 25 اردیبهشت، روز پاسداشت زبان فارسی و بزرگداشت فردوسی، گفت: دال مركزی این پیام، تنها تكریم زبان فارسی یا تجلیل از فردوسی نیست؛ بلكه تأكید بر تداوم روح حماسی ملت ایران در بستر تاریخ است. رهبر انقلاب از نسبت میان شاهنامه و زندگی امروز مردم سخن می‌گویند؛ نسبتی كه نشان می‌دهد مفاهیم پهلوانی، ایستادگی و دفاع از هویت، همچنان در متن جامعه ایرانی زنده است.

وی افزود: در این پیام، ملت ایران در دفاع مقدس سوم و جنگ‌های تحمیلی اخیر، به قهرمانان شاهنامه تشبیه می‌شوند؛ نه از باب اغراق ادبی، بلكه به‌دلیل شباهت معنایی و هویتی. همان‌گونه كه فردوسی از رستم، سیاوش و دیگر پهلوانان برای پاسداری از ایران و حقیقت سخن می‌گوید، امروز نیز مردم ایران در میدان مقاومت، حافظ هویت تاریخی و فرهنگی خود هستند.

معلم با بیان اینكه برنامه «از انقلاب تا فردوسی» بر پایه همین خوانش طراحی شده است، ادامه داد: تلاش كردیم نشان دهیم فرهنگ پهلوانی یك امر تاریخی منجمد نیست؛ بلكه شناسنامه زنده ایرانیان است. از انقلاب اسلامی تا دفاع مقدس، از جنگ دوازده‌روزه تا آنچه امروز در فضای اجتماعی و فرهنگی كشور جریان دارد، می‌توان استمرار همان روح حماسی را مشاهده كرد.

این تهیه‌كننده رادیو با اشاره به بخش دیگری از پیام رهبر انقلاب درباره «بعثت هنرمندان در امتداد بعثت مردم» تصریح كرد: این تعبیر، یك كلیدواژه مهم فرهنگی است. پیش از این نیز رهبر شهید انقلاب بر «بعثت مردم» تأكید كرده بودند و اكنون این مفهوم در امتداد حوزه فرهنگ و هنر تعریف می‌شود؛ یعنی هنرمند، نویسنده و رسانه باید روایتگر این خیزش و حضور تاریخی باشند و اجازه ندهند حماسه مردم در هیاهوی روایت‌های تحریف‌شده گم شود.

وی خاطرنشان كرد: شاهنامه صرفاً یك متن ادبی نیست؛ یك سند تمدنی و هویتی است. وقتی رهبر انقلاب از مقابله با «ضحاك‌وشان» سخن می‌گویند، در حقیقت شاهنامه را از سطح اسطوره به سطح واقعیت اجتماعی امروز پیوند می‌زنند. این نگاه، ظرفیت تازه‌ای برای تولید آثار فرهنگی، نمایشی و رسانه‌ای ایجاد می‌كند.

معلم درباره ساختار برنامه «از انقلاب تا فردوسی» نیز توضیح داد: این برنامه به سفارش رادیو تهران تولید شده و قرار است از ابتدای خردادماه به‌صورت روتین در قالب برنامه‌ای 30 دقیقه‌ای روی آنتن برود. در این مجموعه تلاش می‌كنیم تطبیق مفهومی میان پهلوانان شاهنامه و شهدای معاصر، مفهوم مقاومت ملی، پاسداشت زبان فارسی و مسئله هویت فرهنگی را در قالبی رسانه‌ای و نخبگانی بازخوانی كنیم.

وی افزود: یكی از مهم‌ترین محورهای برنامه، توجه به زبان فارسی به‌عنوان ركن وحدت ملی است. همان‌گونه كه در پیام رهبر انقلاب آمده، زبان فارسی تنها ابزار ارتباط نیست، بلكه مرز هویتی ایرانیان است و قدرت‌یافتن آن، بخشی از اقتدار تمدن ایرانی-اسلامی محسوب می‌شود.

تهیه‌كننده «از انقلاب تا فردوسی» در پایان گفت: امروز اگر خیابان‌های ایران را درست بخوانیم، می‌توانیم نشانه‌های شاهنامه را در آن ببینیم؛ از همدلی اقوام و مردم تا ایستادگی در برابر فشارها و تهاجم فرهنگی. شاید تفاوت امروز با هزار سال پیش فقط در شكل میدان‌ها باشد، وگرنه روح حماسه همچنان همان روح ایرانی روایت‌شده در شاهنامه است.

گفتنی است؛ رادیو تهران روی موج FMردیف 94 مگاهرتز و AM ردیف 1332 كیلوهرتز به روی آنتن می رود و در فضای مجازی به آدرس @radiotehranplus قابل دریافت است.