كارشناس مسائل منطقه قفقاز عنوان كرد: ضرورت همكاری با بازیگران قفقاز برای حل بحران این منطقه

برنامه «گفتگوی سیاسی» رادیو گفت‌وگو با موضوع بررسی الزامات سیاسی خارجی ایران در نزاع قفقاز و با حضور دكتر علی هادوی كارشناس مسائل منطقه قفقاز به روی آنتن رفت.

علی هادوی ضمن بیان این موضوع كه باتوجه‌به تغییرات گسترده جهان در طول تاریخ، بسیاری از اتفاقات تاریخی محلی از اعراب ندارند، درعین‌حال گفت: بعضی از مسائل تاریخی وجود دارند كه همواره ثابت هستند و استمرار دارند و مسئله قفقاز یكی از آنها است. قفقاز برای ایرانی‌ها از دوره مادها آغاز می‌شود و آنها نخستین حاكمیت ایرانی را در قفقاز ایجاد می‌كنند.

وی افزود: در دوره هخامنشیان و اشكانیان نیز به این دوره نگاه ویژه‌ای دارند و در عصر ساسانیان مشابه مشكلاتی كه امروز با آن درگیر هستیم ایجاد شد؛ مداخلات و تهاجم سایر بازیگران خارج از منطقه قفقاز در آن دوره ایجاد می‌شود.

این كارشناس مسائل منطقه قفقاز با تصریح بر اینكه درگیری در قفقاز یك مسئله تاریخی است و استمرار دارد، تأكید كرد: در نوع مواجه با بحران فعلی قفقاز می‌توانیم از بعضی از گزاره‌های تاریخی كمك بگیریم تا این بحران را با صلح حل‌وفصل كنیم.

وی از ضرورت تغییر نگرش به مسئله قفقاز گفت و اظهار كرد: باید از نگاه ژئوپلیتیكی به منطقه قفقاز خارج شویم و روی مباحث ژئواكونومیك در سیاست خارجی تمركز كنیم؛ زیرا نگاه ژئوپلیتیكی به آن منطقه جوابگو نیست؛ زیرا قفقاز یك منطقه چندوجهی است؛ نه یك قوم خاص و یك دین خاص در منطقه مورد اشاره قرار ندارد و جغرافیای آن به‌گونه‌ای نیست كه جوامع واحدی را در آن داشته باشد.

وی به پراكندگی قومیتی و دینی قفقاز اشاره و عنوان كرد: از قدیم‌الایام تا به امروز هم مسلمانان و هم مسیحیان، هم روس‌ها، هم ترك‌ها و هم ایرانیان در این منطقه حضور داشته‌اند و بنابراین قفقاز یك منطقه چندوجهی در یك ساختار كوچك محسوب می‌شود.

هادوی در مصاحبه با رادیو گفت‌وگو درباره راهكاری كه می‌تواند به حل بحران قفقاز كمك كند، گفت: همكاری با سایر بازیگران حوزه قفقاز می‌تواند كمك‌كننده باشد و این راهكار در دوره‌های مختلف تاریخی موردتوجه قرار گرفته است. به‌عنوان‌مثال در دوره ساسانیان با مشاركت رومی‌ها یك قلعه یا دیواری با عنوان دیوار دربند برای مقابله با اقوام مهاجم به سمت ایران و روم ایجاد كردیم. همچنین ایجاد شهرهای مشترك یكی دیگر از راهكاری تاریخی بود؛ این شهرها ساختار و بافت اقتصادی خاص خود را داشتند و تلاش داشتیم از طریق این شهرها حضور خود را در منطقه قفقاز پررنگ كنیم.

این كارشناس مسائل منطقه قفقاز افزود: همچنین به‌جای ایجاد شهرها، باید راه ایجاد كنیم. اگر دالان زنگزور برای ایران مهم است و می‌تواند تبدیل به یك خطر و بحران شود، می‌توانیم با ایجاد راه‌های دیگر كه از نگاه اقتصادی و فرهنگی استخراج می‌شود، حضور خود را در منطقه قفقاز پررنگ و از حضور بسیاری از مداخلات خارجی جلوگیری كنیم.

وی به حضور رژیم صهیونیستی در منطقه قفقاز و به طور ویژه در جمهوری آذربایجان اشاره و بیان كرد: این رژیم بدون تردید برای ایجاد مزاحمت برای ایران در این منطقه حضور دارد و اگر درك صحیحی كه از آن داشته باشیم، بر خلاف تصور، در دام رژیم صهیونیستی می‌افتیم. صرف مقابله نظامی یا سخت در آن منطقه نمی‌تواند به ایران كمك كند؛ زیرا نباید فراموش كنیم اساساً مسئله قفقاز یك مسئله تاریخی محسوب می‌شود.