صدای جمهوری اسلامی ایران
display result search
دسترسی سریع

روابط عمومی معاونت صدای رسانه ملی در راهبرد جدید معرفی برنامه های منتخب شبکه های رادیویی در ماه محرم، مخاطبان رادیو را بیشتر با مکتب عاشورایی آشنا کرده و این رخداد عظیم اسلامی را تبیین می کند.

یکی از این برنامه‌ها «کتاب شب» رادیو تهران است که با اجرای استاد بهروز رضوی به بازخوانی کتاب حماسه حسینی از شهید مطهری می‌پردازد.
با محمدباقر رضایی نویسنده و مشاور محتوایی و استاد بهروز رضوی گوینده و علی‌رضا حبیبی مدیر گروه اخلاق و زندگی شهروندی گفتگو کرده و از حمید‌رضا صحراگرد مدیر رادیو تهران در خصوص پرسیده ایم.
تنظیم مجموعه برنامه‌هایی در حوزه نشر فرهنگ عاشورا
حمید‌رضا صحراگرد مدیر شبکه رادیویی تهران با بیان اینکه محرم یکی از ایام شعائر الله و تکریم اهلبیت (ع) و تبیین سیره آن بزرگواران است ، می‌گوید: رسانه به خصوص رادیو این وظیفه و رسالت اصلی را بر عهده دارد تا به اشراب مخاطبان خود بتواند به نحو احسن عمل کند.به همین منظور رادیو تهران با تنظیم مجموعه برنامه‌هایی در حوزه‌های نشر فرهنگ عاشورا و تبیین قیام حضرت ابا عبدالله الحسین(ع) و پاسخ به شبهات نسل جوان امروز و همچنین اطلاع رسانی به پوشش و مناسک استان تهران در قالب‌ها و ساختار‌های متنوع فعالیت برنامه‌سازی خود را برای دهه محرم از یک سو و استمرار آن تا پایان ماه صفر انجام داده است.از جمله این برنامه‌ها «کتاب شب» است که مخاطبان خاص و به عبارتی مشتریان ثابت را از سالیان سال همراه داشته است.
توجه به رهنمودهای رهبری در «کتاب شب»
علی‌رضا حبیبی مدیر گروه اخلاق و زندگی شهروندی رادیو تهران می‌گوید: با توجه به اینکه ماموریت این گروه بیشتر پرداختن به موضوعات فرهنگی و معارفی ادب و هنر و مسائل خانواده است به گونه‌ای برنامه ریزی شده است که بتواند سهم موضوعات مطرح شده در قالبهای مختلف برنامه‌سازی تولید و به مخاطبان ارائه کند.یکی از جمله این برنامه‌ها «کتاب شب» است که پیشینه‌ای بیش از 25 سال در رادیو تهران دارد.
او ادامه می‌دهد: در گذشته «کتاب شب» صرفا اختصاص به روایت و خوانش داستان‌ها و رمان‌های خارجی داشت و در برخی مناسبت‌ها به آثار فاخر زبان فارسی می‌پرداخت ولی در دور تازه تولید این برنامه بر اساس رهنمودهای مقام معظم رهبری به حوزه‌های مفاخر و نویسندگان ایران زمین و صاحبان آثار و قلم و همچنین رمان‌ها و داستان‌های نویسندگان معاصر و جوان ایران می ‌پردازد.
از جمله‌ی این کتاب‌ها می‌توان به زنده یاد محمود گلاب دره‌ای با موضوع دفاع مقدس و انقلاب اسلامی ، حمید رضا شاه‌آبادی اثر ارزشمند او با عنوان اعترافات غلامان در مورد امام رضا(ع) ، آثار حج ،نهج البلاغه ،مجمع الفضایل امام علی (ع) ، کشف الاسرار و...بوده است.
در این برنامه ریزی جدید به مناسک و آئین ‌های ایرانی توجه ویژه‌ای شده از جمله این آثار می‌توان به حماسه حسینی اثر استاد شهید مطهری اشاره کرد که برای اولین بار در قالب کتاب صوتی در 14 برنامه تنظیم و از این شبکه پخش می‌شود.نسخه کامل صوتی این برنامه به دفتر بنیاد شهید مطهری تحویل شد.
«کتاب شب » و شنوندگانی خارج از ایران
محمدباقر رضایی نویسنده و مشاور محتوایی برنامه کتاب شب که خود داستان نویس ، منتقد ادبی و روزنامه نگار است و تا به حال 14 کتاب داستان، نقد داستان و مسایل مربوط به روزنامه نگاری از او( با نام مستعارش باقر رجبعلی) منتشر شده، در مورد انتخاب کتاب برای خوانش در برنامه کتاب شب توضیح می دهد که: " ما، در اتاق فکر گروه اخلاق و زندگی شهروندی رادیو تهران با مدیریت دکتر حبیبی و هدایت دکتر صحراگرد، درباره کتابهای انتخابی بحث و جدل می کنیم و در نهایت، کتابی را بر می گزینیم که از نظر ادبی و محتوایی در سطح قابل قبولی باشد. ضمنا نیاز جامعه هم باشد و مردم برای شنیدن آن مشتاق باشند.
البته گاهی کتابهایی که شنوندگان برنامه پیشنهاد می دهند نیز در دستور کارمان قرار می گیرد، منتها این انتخاب باید با رعایت اصول برنامه و سیاستهای رادیو، صورت بگیرد."
رضایی در مورد نحوه انتخاب کتاب برای مناسبتها نیز اینطور می‌گوید " ما، در ایام مناسبتی، کتابهایی متناسب با آن ایام انتخاب می کنیم. به طور مثال، در همین ایام محرم، دو هفته را اختصاص داده ایم به بازخوانی کتاب حماسه حسینی از شهید مطهری."
اودر خصوص خوانش کتاب‌ها ادامه می‌دهد: " بدیهی است که کل کتاب را در مدت زمانی که در اختیارمان گذاشته اند، نمی شود خواند. زمان برنامه ما، هر شب، بجز جمعه ها، 20 دقیقه است ؛ یعنی ما باید در عرض یک هفته، یک کتاب را در شش قسمت 20 دقیقه ای ( در کل 120 دقیقه) تنظیم رادیویی کنیم و بدهیم به استاد بهروز رضوی بخواند ، بنابراین مجبوریم کتاب را تلخیص و تنظیم رادیویی کنیم."
رضایی با اشاره به اینکه تنظیم رادیویی شرایط خودش را دارد می ‌گوید:تنظیم رادیویی، کاری تخصصی است و مهارت در آن هم یک شبه و یک ماهه حاصل نمی شود. به مرور زمان حاصل می شود. یعنی خود من هم با این که چندین سال است این کار را انجام می دهم هنوز خیلی چیزها مانده که یاد بگیرم."
او در باره‌ی تلخیص و تنظیم کتاب، که چه مراحلی را طی می کند؟می گوید: فرایند پیچیده ای ندارد، منتها شما باید اولا به ادبیات اشراف داشته باشید، ثانیا مجهز به حوصله و تمرکز باشید و ثالثا با محدودیتها و خط قرمزهای رسانه، بیگانه نباشید. در این صورت، باید بنشینید اول کل کتاب را بخوانید، بعد وقتی دیدید با سیاستهای برنامه و رادیو مطابقت دارد، آن را برای شش قسمت 20 دقیقه ای خلاصه و تنظیم رادیویی کنید. البته در این متن خلاصه و تنظیم شده باید همه عناصر کتاب و همه عوامل موضوع آن، وجود داشته باشند. فقط مطالب حاشیه ای و شاخ و برگهای اضافی آن حذف می شود تا حوصله مخاطب سر نرود."
رضایی تصریح می کند: در رادیو صحیح نیست که وقت طولانی برای خواندن در نظر گرفته شود، چون حوصله مخاطب سر می رود.اساسا جذابیت در رادیو، با ایجاز حاصل می شود. وقت شنونده رادیو، دقیقا یک حالت مینی مالیستی دارد و باید همه چیز، بطور مختصر و مفید گفته شود."
او با بیان اینکه کتاب شب در حدود 22 سال قدمت دارد و یکی از قدیمی ترین و پرمخاطب ترین برنامه های رادیویی است، ادامه می ‌دهد: رادیو تهران با این برنامه، خیالش از بابت پرداختن به موضوع کتاب و کتابخوانی، راحت است، چون این برنامه به تنهایی، همه ماموریتها در این زمینه را پوشش می دهد.
همه مدیران رادیو تهران چون خودشان اهل کتاب و کتابخوانی بوده اند، هیچ گاه تصمیمی در مورد حذف این برنامه نگرفته اند، برعکس، آن را همچنان حمایت می کنند و البته این حمایت، طبق معمول، فقط زبانی است و از نظر مالی در حد صفر است. در واقع الان فقط عشق است که این برنامه را سرپا نگهداشته است. این عشق هم، مسوولیت آور شده، چرا که برنامه کتاب شب در دنیای ادبیات، شناخته شده است و حتی ایرانیان خارج از کشور نیز آن را از طریق ایرانصدا دریافت می کنندو گوش می دهند. الان بسیاری از محتوای ایرانصدا را برنامه هایی مانند کتاب شب رادیو تهران تشکیل می دهد و بسیاری از شبکه های رادیویی و تلویزیونی سعی دارند برنامه هایی شبیه آن تولید کنند و کرده اند. در این میان، کتاب شب همچنان یک آرم و نشانه( و به قول خارجی ها، یک برند) برای رادیو تهران محسوب می شود.
حزنی عاشورایی در خوانش حماسه حسینی
استاد بهروز رضوی می ‌گوید: من در اجرای همه متن‌ها دقت و توجه دارم و سعی می‌کنم با لحن مناسب آن متن بخوانم اگر به همه کتاب های شب من توجه کرده باشید با تغییر لحن نویسنده ها و مترجمین مختلف ، لحن های من هم در هر اجرایی اندک تفاوتی دارد در حدی که هماهنگ بشود با آن نوع لحن .در خوانش کتاب حماسه حسینی هم به همین نحو است سالیان سال است که انواع لحن هایی که در زمینه های معارفی و ماه محرم صحبت می شود انواع لحن ها را شنیدیم ولی به خاطر اینکه خیلی هم از استاندارد رادیو هم خارج نباشد آن را به مداحی نزدیک نکردم به عنوان گوینده سعی کردم آن حزنی که در این ماجرا وجود دارد، در لحن نمود پیدا کند. ولی اینکه فرض بکنید گریه زاری راه بندازم و این فرم هایی که متداول است ، پرهیز کردم و لزومی هم ندارد که انجام بدهم.چون باید به روشنی حرف من شنیده شودمن اگر بخواهم با این ادا و اصول ها حرفم را نامفهومش کنم کلمه در اثر بغض آلودی ، شنیده نشود اینها نقض غرض است بنابراین با روشنی ولی با لحنی نزدیک به موضوع ،لحنی که باید اینجا محزون باشد نزدیک به واقعه عاشورا و مقتلی که صورت گرفته ، لحنمان مناسب متن باشد و من آن را رعایت کردم.
استاد رضوی درباره فرمایش اخیر مقام معظم رهبری مبنی بر خوانش رمان‌های ایرانی در برنامه‌های رادیویی می‌گوید: قبل از فرمایشات رهبری اینرهنمود را در برنامه اجرا کردیم ، تقریبا 25 سال است که «کتاب شب» از رادیو شنیده می شود. قالب رمان های جهان و رمان های ایرانی را آنهایی که مجوز داشته و اشکالی نداشته را خلاصه کرده و خواندیم .خوانش بعضی از رمان ها مثل رمان بینوایان دو هفته طول کشید تا خلاصه آن خوانده شود به جرات می توانم بگویم قالب رمان های ترجمه شده به زبان فارسی در «کتاب شب» استفاده شده منتها به سبک رادیو و به سبک کتاب شب چون ما قرار نیست همه مطلب راارائه کنیم . رمان 400 صفحه ای را باید نویسنده برنامه با انبرک خلاصه کند ضمن اینکه به متن لطمه نخورد و اکثر قهرمان های شاخصی که درپیشبرد قصه نقش دارند ، بیان شود.

اخبار پربازدید

  • مهرماه متفاوت در رادیو نمایش جدول پخش متناسب با علائق مخاطبان تغییر کرد

  • نگاهی به زندگی « پرویز مشکاتیان» در خنیاگران

  • رادیو در هفته دفاع مقدس

  • بررسی کتاب دانشگاه ایرانی در سپهر بین الملل در «سیم و زر»

  • یادی از شهریار در فرهنگ مردم

  • بازخوانی رمانی نوستالژیک در رویای کاغذی

  • سفر به «تنگه رغز» در « سفرنامه خوانی»

  • معرفی مسجد صورتی فیلیپین تا مساجد دیدنی ایران در ده ترین

  • بررسی اشعار منوچهری دامغانی در «روزنه»

  • گفتگو با پریرخ امامی نویسنده کتاب مدرنیته و خانواده گرایی در ایران